MEERJARENBELEIDSPLAN 2017-2018

 

INLEIDING

Het Lalique Museum is een jonge en snelgroeiende organisatie, die op 19 juni 2011 in Doesburg van start is gegaan door het oprichten van de stichting ”Societé Musée Lalique Pays Bas”. Het is geheel gewijd aan de glas- en juwelenkunstenaar René Lalique (1860 -1945).
Het museum plaatst Lalique in zijn tijd, geeft uitleg over de context, de symbolieken en de details in de objecten. De collectie bestaat naast een vaste glas- en juwelencollectie voor een groot deel uit werken, die in bruikleen  zijn gegeven.
Toegankelijkheid en het aanspreken van een breed publiek staan voorop bij het samenstellen van de exposities.

Naast de tentoongestelde vaste collectie worden er jaarlijks thematische exposities georganiseerd, tot juni 2018 is dat de tentoonstelling “Art Nouveau & Japonisme, een nieuwe golf”. Voor de periode daarna is een nieuwe thematische tentoonstelling in voorbereiding.
Sinds de oprichting heeft het museum al meer dan 57 duizend bezoekers ontvangen. Ook is het regelmatig in de publiciteit geweest in diverse media.
De stichting heeft sinds 2012 de culturele ANBI-status en heeft ook het partnership van de provincie Gelderland verworven. In 2015 heeft het museum van het museumregister de status gekregen van geregistreerd museum. Op grond hiervan kon ook de aanvraag worden gedaan bij de museumvereniging voor het voeren van de museumkaart.

Het museum is momenteel gevestigd in een rijksmonument aan de Gasthuisstraat te Doesburg, maar zal na voltooiing van de restauratie verhuizen naar de Commanderij in Doesburg, een oud Riddergebouw van de Duitse orde uit 1286.

Na de restauratie van en de verhuizing naar  de Commanderij zal het museum naar verwachting het grootste Lalique Museum ter wereld zijn, met een collectie van ongeveer duizend werken.

 

MISSIE:

Het museum biedt in een aantrekkelijke, gastvrije en  warme ambiance  de mogelijkheid om aan een breed publiek de kunst van René Lalique, zijn bijzondere vormgeving van glas en sieraden en  zijn plaats in de tijd van art deco en art nouveau te laten zien en daarop te reflecteren.
De stichting Societé Musée Lalique Pays Bas onderschrijft daarbij de uitgangspunten van de Governance Code Cultuur en hanteert deze bij het formuleren van haar missie, haar visie en de realisatie van haar doelstellingen.

 

VISIE

Het Lalique museum  is:

  • Een aantrekkelijke plaats voor een breed internationaal publiek, waar bezoekers zich welkom voelen, zodat ze graag terug komen.
  • Een verrassende plek, waar de bezoeker kan kennismaken met de kunst van René Lalique in al zijn facetten en in samenhang met de tijd waarin hij leefde.
  • Een plek, waar steeds naar nieuwe en vernieuwende mogelijkheden wordt gezocht om de kunst van René Lalique te presenteren.
  • Een plek waar verzamelaars en liefhebbers van glas en Lalique-objecten hun hart kunnen ophalen.
  • Een leerrijke werkplek, waar de bezoeker op verschillende, vaak innovatieve manieren kennis en inzicht krijgt.
  • Een plek waar veel ruimte en aandacht is voor educatie, juist ook aan bijzondere groepen, zoals blinden en slechtzienden en kinderen.
  • Een plek, die door haar ambiance, de bezoekers de mogelijkheid biedt tot bezinning.
  • De organisator van thematische exposities rond René Lalique en zijn tijd.
  • Een stichting zonder winstoogmerk, maar ook een zakelijke onderneming met culturele, maar ook commerciële activiteiten, zoals een winkel, horeca en arrangementen.
  • Een goede en enthousiasmerende werkgever, die zijn stagiaires en werknemers op zogenaamde werkervaringsplaatsen aanmoedigt hun talenten te ontplooien.
  • Een museum dat is gecertificeerd als erkend leerbedrijf en fungeert als opleidingscentrum voor stagiaires in de ICT,  marketing en horeca.
  • Een fijne plek voor vrijwilligers om in een goede teamgeest te werken.
  • Een instelling die een sociale rol vervult binnen de Doesburgse gemeenschap.
  • Een aanjager voor de ontwikkeling van de oude Hanzestad Doesburg.

STRATEGIE

De strategie van de stichting om de missie en visie te realiseren is om een zo groot mogelijk aantal werken van Lalique in een mooie toegankelijke accommodatie aan een zo groot mogelijk  publiek te tonen. Een nieuwe accommodatie en nieuwe arrangementen zijn hiervoor noodzakelijk, waarbij ook de zakelijke markt nadrukkelijk betrokken zal worden.
Het beleid van het museum is daarbij dat de collectie niet alleen zal worden uitgebreid met stukken in eigen bezit, maar ook via bruikleenconstructies.
Om voldoende middelen te genereren wordt voorts veel aandacht aan publiciteit  via diverse gremia gegeven, een voorbeeld daarvan is een videokanaal via You Tube.

 

AMBITIES voor 2017 – 2018

Algemeen:

Leidraad bij de verdere ontwikkeling van het museum zijn  toegankelijkheid en het aanspreken van een breed publiek.  Dit past naadloos bij de kunstenaar René Lalique die zijn kunst breed toegankelijk maakte door gebruik te maken van zeker voor de tijd waarin hij leefde ingenieuze industriële productiemiddelen.
Het museum wil de collectie van de werken van René Lalique zo groot mogelijk maken, om zo een belangrijke plaats te verwerven onder de musea die tot nu toe de werken van Lalique exposeren. Daarmee wordt de collectie in Doesburg steeds interessanter, ook voor buitenlandse bezoekers.
Het museum wil de werken van Lalique niet alleen op de klassieke manier aan het publiek laten zien, maar is van plan ,net als Lalique  in zijn tijd, technische innovaties te ontwikkelen om het werk en de tijd waarin het werd gecreëerd  onder de aandacht te brengen. Hierbij wordt, ook nu al,  gewerkt met zeer geavanceerde audiovisuele middelen. Dit alles om een zo breed mogelijke toegankelijkheid te realiseren.

 

Concreet

  1. Huidige accommodatie onvoldoende toegankelijk.

Het museum is thans nog gevestigd in een prachtig rijksmonument in de binnenstad van Doesburg. Dit pand biedt  weliswaar een hele mooie ambiance voor het werk van Lalique, maar is minder geschikt, nu de collectie van het museum in de afgelopen jaren sterk is uitgebreid. Alleen de benedenverdieping is toegankelijk voor mensen die slecht ter been zijn, terwijl een groot gedeelte van de vaste collectie inmiddels noodgedwongen  tentoongesteld staat op hoger gelegen verdiepingen.
Er is geen lift aanwezig in het pand en deze kan er ook niet in worden gerealiseerd.

 

  1. Daarom een nieuwe accommodatie in de Commanderij.

Daarom wordt het museum in de toekomst verplaatst naar een ander  historisch pand in de binnenstad van Doesburg, de Commanderij daterend uit het jaar 1286. Dit pand  wordt thans gerestaureerd met subsidie van onder andere de provincie Gelderland, de gemeente Doesburg, de Duitse Orde en nog vele anderen.  Na de voltooiing is zal het pand geschikt zijn om een grote collectie van de werken van René Lalique tentoon te stellen in een volledig aangepaste accommodatie, die voor iedereen toegankelijk is. Alle werken van Lalique kunnen dan op de begane grond bezichtigd worden door het publiek, terwijl ook alle overige ruimten voor het museum, zoals ontvangstruimte voor groepen, toiletten, garderobe, museumwinkel en restaurant op de begane grond zin gesitueerd. Uiteraard zal deze nieuwe accommodatie aan alle eisen van veiligheid voldoen.

 

  1. Dit brengt nieuwe mogelijkheden mee!

Na de ingebruikneming van de Commanderij kan de gehele vaste collectie tentoon worden gesteld, terwijl tevens een tijdelijke tentoonstelling in voorbereiding is met een daarbij passend nieuw deel in de boekenserie de Microcosmos van René Lalique
Dan zal het ook mogelijk zijn om de collectie voor specifieke doelgroepen, zoals kinderen of zelfs blinden, aansprekend te presenteren.
Ook is het de bedoeling een holografische ruimte in het nieuwe pand te realiseren, een ruimte waarin de bezoeker zich in de kerk op Jersey waant, een kerk die beroemd is om de glaswerken van René Lalique.
Gestreefd wordt naar een ruimte die klimatologisch geschikt is om bijzondere archiefstukken van en over Lalique ten toon te stellen.
De stichting wil in de Commanderij ook een bibliotheek gaan opzetten met de vele literatuur die over Lalique is verschenen.

 

  1. Realisatie parktuin

Na de restauratie van de Commanderij  is het de bedoeling om via de aangrenzende tuinen een zogenaamde “Groene Long” te verwezenlijken, een parktuin met een biotoop waar cultuur en natuur naast en met elkaar gedijen, met een grote toegankelijkheid voor een ieder. Dit zou uitstekend aansluiten bij de motieven in het werk van Lalique, de “kleine natuur”.
Een parktuin midden in de stad waarin vlinders en libellen en andere dieren voorkomen. Klaterend water en mooie zitjes waar mensen genieten van de natuur en die zij terugzien als zij het museum bezoeken.
De beoogde tuin zal voor alle duidelijkheid ook openstaan voor het publiek en zal niet alleen een verrijking van de binnenstad van Doesburg zijn, maar tegelijkertijd het meest passende decor voor een Lalique Museum van wereldformaat.

 

  1. Grootste collectie werken van Lalique ter wereld in Doesburg.

Wereldwijd zijn maar vier Lalique Musea geheel gewijd aan René Lalique, te weten in Japan, Portugal (Lissabon), in Frankrijk en sinds enkele jaren dus ook Doesburg in Nederland.

Als het Lalique Museum gevestigd is op de Commanderij komen er tegen de duizend werken van Lalique naar de oude Hanzestad en zal dus binnen afzienbare tijd  Doesburg over het grootste Lalique Museum ter wereld beschikken.

Het museum en de parktuin zijn dan een internationale ontmoetingsplek geworden.

Via eigen aankopen en via bruiklenen zal de collectie steeds worden uitgebreid. Extra aandacht zal hierbij worden gegeven aan uitbreiding van de collectie juwelen en zogenaamde cire perdue vazen.

  1. Educatie

          a.Interactieve media inzetten

Interactieve media, zoals thans reeds in gebruik in de vorm van LED schermen, zullen in de toekomst worden uitgebreid.
Juist door het aantrekkelijk presenteren van de collectie en door nieuwe leermiddelen te ontwikkelen  als ook het gebruik maken van bijvoorbeeld de geplande holografische ruimte is er de mogelijkheid om informatie over te dragen. Zintuigelijke ervaringen zullen daarbij centraal staan, zoals door zien in de holografische ruimte of door voelen van een object, bijvoorbeeld door blinden of slechtzienden. Het gebruik van muziek uit de tijdsperiode en geur zoals bij parfumflacons kunnen ook een belangrijke rol spelen om Lalique te ervaren.
Het is een uitdaging om te zoeken naar leermiddelen die nog niet eerder zijn toegepast.

         b. Nieuwe doelgroepen enthousiast maken

Het is ook belangrijk om te anticiperen op de jeugd. Musea moeten gewoon leuker en aantrekkelijker zijn voor kinderen. Musea die al met veel enthousiasme en passie kinderen weten te boeien, uit te dagen en te inspireren hebben over belangstelling van jonge bezoekers niet te klagen. Dan is een museum een plek waar kinderen ervaren, beleven en genieten en waar ze terug komen.
Voor kinderen zijn de interactieve multimedia van belang. Dit sluit nauw aan bij hun belevingswereld.
Het museum denkt ook aan speciale kinderrondleidingen voor scholen zodat de belangstelling voor cultuur gewekt wordt op jonge leeftijd.
Blinden en slechtzienden moeten door het voelen van het werk ook kennis kunnen maken met het werk van Lalique.

        c. Realisatie bibliotheek en digitaal informatiecentrum

Een bibliotheek en een digitaal informatiecentrum in de Commanderij gaan een belangrijke rol spelen voor leerlingen en studenten.

        d. Het museum is erkend praktijkopleider

Het museum is erkend als praktijkopleider voor de opleidingen ICT en marketing.
Deze erkenning is afgegeven door het kenniscentrum GOC. Eveneens is het museum door Ecabo gecertificeerd als praktijkopleider.
Het museum streeft ernaar om een opleidingsinstituut in brede zin te zijn voor alle museumfuncties: van deskundige gidsen tot aan de talenten in de boekhouding en de uitvoering in de bouw van vitrines toe.
De ambities in het beleidsplan zullen in 2017 geactualiseerd worden tot 2020.

 

MIDDELEN

Welke middelen zijn daarvoor nodig?

  1. Organisatie professionaliseren

Het museum werkt voortdurend aan de verdere professionalisering van haar organisatie.  Er is een algemeen directeur aangesteld, die als belangrijkste taak heeft de exploitatie en het beheer van het museum in goede banen te leiden.
De voorzitter van de stichting houdt zich vooral bezig met de public relations, publiciteit, subsidieaanvragen en het beleid.
De conservator beheert de collectie, vult de collectie zo mogelijk aan met nieuwe aankopen, verzorgt de documentatie bij de tentoonstellingen en doet bronnenonderzoek.
Daarnaast is er een Raad van Advies, die zich  vooral bezig houdt met het opstellen van een lange termijn strategie. Daartoe komt de raad vier  maal per jaar bijeen.
Zij adviseert het bestuur over beleid en financiën. De stichting moet een instelling worden die in de latere toekomst geheel onafhankelijk van de oprichters kan functioneren.
In het comité van aanbeveling hebben de heer Wim Pijbes en mevrouw Karla Peijs plaatsgenomen.
Voor een totaal overzicht van de huidige organisatie wordt verwezen naar bijlage 1.
Inmiddels heeft het museum een definitieve registratie in het Museumregister  verkregen door te voldoen aan alle daarvoor noodzakelijke voorwaarden. Dit heeft ertoe geleid dat bezoekers sinds 1 juli 2016 hun eventuele  Museumjaarkaart kunnen gebruiken.

  1. Voldoende financiën genereren

Het museum huldigt het beginsel van “Cultureel Ondernemerschap” en stelt zich ten doel zoveel mogelijk op eigen kracht de exploitatie te voeren en de ambities waar  de maken.
De stichting heeft opdracht gegeven aan BGH accountancy om de jaarrekening van de stichting op te stellen. BGH accountancy is SRA lid en zij werken volgens deze norm.
Het is duidelijk dat alert zijn op de kosten een kerntaak is van het museum.
Het museum werkt dan ook voornamelijk met onbetaalde krachten. Alleen daar waar specifieke kennis en vaardigheden nodig zijn worden betaalde krachten ingezet.
De jaarrekening van de stichting laat  zien dat het hoofdbestanddeel van de inkomsten tot stand komt door de entreegelden en de arrangementen die gegeven worden in het museum.
De uitgave van de boekenserie  “Microcosmos van René Lalique” draagt  eveneens bij aan de inkomsten van de stichting.
Op de derde plaats wordt het inkomen gevormd door de verkoop in de museumwinkel.
Op de vierde plaats zijn er de giften van verscheidene stichtingen.
In de afgelopen jaren heeft  het museum kunnen rekenen op de steun van de volgende instanties en bedrijven:
De Gravin van Bylandt Stichting heeft het voortouw genomen door de schenking van een LED scherm waardoor de vergrotingen in het boek ook op dit scherm te zien zijn. Het werkt zeer stimulerend bij de verkoop van het boek.
Ook de stichting “Gifted art” heeft een schenking gedaan van €1000
De “Gestichten Weldadigheid Doesburg”, “Doesburgs Goed”  en “Sikkens” hebben een subsidie gegeven. Zij hebben het mogelijk gemaakt dat de ledschermen en de touchscreens nu ruimer vertegenwoordigd zijn in het museum.
Ook is er ondersteuning van bedrijven in de vorm van materialen, zoal AKZO-Sikkens met verf, Ubbink met dakramen en houthandel Jongeneel met materiaal voor de bouw van vitrines.
Steun van genoemde fondsen en bedrijven zal in de toekomst ook gevraagd worden als het museum op de Commanderij van Doesburg is gevestigd.
Schenkingen, legaten en erfstellingen zijn van groot belang voor de verdere inrichting van het museum.
Voor een belangrijk deel van zijn activiteiten is het museum voor de collectievorming afhankelijk van particuliere verzamelaars. Het museum dankt in feite zijn bestaansrecht aan particulier initiatief.
Tenslotte wordt het Lalique Museum Doesburg een steeds aantrekkelijkere partner voor derde partijen. Dit is terug te zien in de samenwerking die het museum onderhoudt met (inter) nationale collega-instellingen, met sponsors en commerciële partners.
Voor het welslagen van haar missie heeft het Lalique Museum Doesburg ook vele andere partners nodig, zowel interne als externe belanghebbenden.

Belangrijke interne partners/belanghebbenden zijn:

  • medewerkers
  • vrijwilligers
  • stagiaires

Belangrijke externe partners/belanghebbenden zijn:

  • de gemeente Doesburg
  • de Provincie Gelderland
  • de subsidiënten, zoals actueel steeds vermeld op de website van het museum
  • bruikleengevers
  • Vrienden van het Museum

de bezoekers van het museum en de museumwinkel

  • de omwonenden van het museum
  • de media
  • de toeristische sector
  • leveranciers
  • advies- en klankbordgroepen die het museum helpen het aanbod beter op de behoeften van de bezoekers af te stemmen.

 

  1. Vergroten bezoekersaantallen

Voor een verantwoorde  financiële exploitatie is het noodzakelijk dat de bezoekersaantallen in de komende jaren blijft groeien. Door middel van het zoeken van de publiciteit is het bezoekersaantal de afgelopen twee jaar zeer toegenomen. Vanaf de opening in 2011 heeft het museum zo’n 50.000 bezoekers mogen ontvangen.

      a. Invoering museumjaarkaart

De verwachting is dat de invoering van de museumjaarkaart sinds 1 juli 2016 zal leiden tot een aanzienlijke stijging van het aantal bezoekers.

      b. Verhuizing naar Commanderij

Na ingebruikneming van de Commanderij zal het bezoekersaantal in een periode van 3 tot 5 jaar naar verwachting groeien tot  ongeveer 20.000 per jaar, vooral door het toenemen van buitenlandse bezoekers. Deze weten nu al steeds beter de weg naar het museum te vinden.

      c. Publiciteit blijven zoeken, zodat museum in binnen- en buitenland meer bekendheid krijgt.

Door de publicaties in “De Gelderlander” en “De Regiobode” en de televisieoptredens bij “TV Gelderland”  en “Focus tv” komen er steeds meer mensen uit de provincie naar het museum. Ook het aantal buitenlandse bezoekers is groeiende. De verwachting is dat dit aantal In de toekomst nog zal toenemen gezien de wereldwijde belangstelling voor Lalique.
Het museum wordt vooralsnog bezocht door de geïnteresseerde cultuurliefhebber. Het is de bedoeling om ook andere doelgroepen naar het museum te trekken. De collectie spreekt velen aan omdat Lalique met archetypische beelden werkt die menigeen aanspreken.
Naast bovengenoemde media houdt het museum contact met haar achterban via gerichte e-mail berichten, een eigen intranet en wordt gebruik gemaakt van sociale media als Twitter, Facebook en YouTube.
De website is als centrale informatiebron zeer belangrijk. Door de vele gebeurtenissen en initiatieven binnen het museum is deze aan sterke verandering onderhevig. Een team van ICT stagiaires werkt hier continue aan.

Het museum stelt zich ten doel publiciteit beter af te stemmen op de  bestaande en potentiële doelgroepen door beter inzicht te krijgen hun samenstelling en wensen.  Daartoe doet het museum in samenwerking met  stagiaires gericht onderzoek.

Het regionaal bureau voor toerisme regio Arnhem-Nijmegen (RBTKAN) wordt nadrukkelijk  betrokken bij het zoeken naar publiciteitsmogelijkheden.

      d. Uitbreiding arrangementen, ook voor de zakelijke markt

Door middel van het aanbieden van arrangementen in het museum, waarbij een voordracht over het werk van Lalique en de tijd waarin hij leefde wordt gegeven door de conservator van het museum, worden  veel groepen bezoekers verwelkomd in het museum. Dit zal na ingebruikneming van de nieuwe accommodatie zeker worden uitgebreid, aangezien het toekomstige pand daarvoor nog veel beter geschikt is dan het huidige.
Waar nu de arrangementen nog alleen gericht zijn op de particuliere markt zullen deze in de toekomst ook voor de zakelijke markt worden gerealiseerd.
Tevens zullen er arrangementen worden samengesteld met andere partijen in Doesburg zoals de VVV, restaurants en B&B’s.

       e. Verruiming openingstijden

Het  museum is momenteel dinsdag- tot en met  zondagmiddag geopend. In verband met de toename van het aantal bezoekers is de openingstijd in de loop van 2016 vervroegd naar 12 uur. Gelet op het thans aanwezige aantal vrijwilligers (35) is dat organisatorisch het meest verantwoord. De vrijwilligers fungeren niet alleen als suppoost en gids, maar verzorgen ook lunches of verrichten organisatorische werkzaamheden ten behoeve van het museum.
Ten behoeve van de vrijwilligers is beleid in ontwikkeling.

       f. Toegang door middel van museumjaarkaart is gerealiseerd

Na het verkrijgen van de definitieve museumregistratie is per 1 juli 2016 de museumjaarkaart ingevoerd. Invoering van deze kaart past binnen het beleid van het museum om de collectie voor een zo breed mogelijk publiek toegankelijk te maken.

      g. Uitbreiden horeca-mogelijkheden

Inmiddels is op kleine schaal gestart met het aanbieden van lunches. In de nieuwe accommodatie zal een museumrestaurant worden gerealiseerd. De exploitatie daarvan zal naar verwachting worden uitbesteed.

      h. Vergroten aanbod museumwinkel

Door uitbreiding van het assortiment is de opbrengst van de winkel sterk gestegen. Met name de verkoop van luxe artikelen als parfum, stropdassen en kasjmier sjaals  is een succes. Het aanbod wordt steeds naar behoefte aangepast.

      i. Uitbreiden van de collectie

De vaste collectie van het museum bestaat op dit moment  uit enkele juwelen, vele vazen, karaffen en parfumflacons en verscheidene unieke archiefstukken.
Verder zijn er nog al wat werken in bruikleen aan het museum gegeven door particulieren en bedrijven, die via de ”Lalique gallery” een werk van Lalique hebben aangekocht. Hiertoe worden altijd geformaliseerde bruikleenovereenkomsten gesloten met de eigenaren, de werken zijn  uiteraard ook verzekerd.

 

  1. Collectie innovatief presenteren

Zie hiervoor hetgeen onder het kopje Educatie onder punt a is opgenomen.

 

  1. Verbeteren registratie van de collectie

Aan de registratie van alle werken wordt veel aandacht besteed. Iedere bruikleen wordt uitgebreid gedocumenteerd.  Inmiddels is een registratieplan opgesteld. Het museum is momenteel bezig om de collectie in Adlib op te nemen.

 

 

Doesburg, augustus 2017